السيد موسى الشبيري الزنجاني
3382
كتاب النكاح ( فارسى )
اينكه مرحوم آقاى خمينى رحمه الله فرمودهاند تكرار لازم مىآيد ، تمام نيست چون در جملهء قبلى حضرت فرمود : « اذا علمت انّها لا تفسد و لا تضيّع » يعنى وقتى علم به رشد او پيدا كردى اموالش را به او بدهيد . لذا براى راوى اين سؤال پيش آمده كه اگر علم به رشد دختر نداشته باشيم اما دخترى است كه در سنّ چهارده ، پانزده سالگى است كه متعارف دخترها ازدواج مىكنند ( طبق معنى مختار آقاى خمينى رحمه الله ) آيا مىتوان اموالش را به او داد ؟ حضرت در جواب اين سؤال مىفرمايد : بودن دختر در سنّ ازدواجهاى متعارف ، امارهء رشد او است . بنابراين ، روايت متضمّن هيچ تكرارى نيست . 3 ) جمع ما بين روايات به نظر استاد مدّ ظله : بنابر آنچه گذشت ، روايات دستهء اول و دوم فقط دلالت بر شرطيت مىكنند و جمع بين اين دو دسته اقتضا مىكند كه مجموع الامرين يعنى هم بلوغ و هم رشد معتبر باشد . روايت دسته چهارم هم كه صريح در اعتبار مجموع الامرين است . مىماند همين روايت دسته سوم كه جمعاً بين الروايات هم صدر آن و هم ذيل آن را حمل مىكنيم بر فرض متعارف كه بلوغ و رشد هر دو حاصل است ، يعنى آنجايى كه مىگويد : « اذا علمت انّها لا تفسد و لا تضيّع » ناظر است به فرض متعارف چون دخترى كه به حدّ رشد رسيده معمولًا به بلوغ هم رسيده است و آنجايى هم كه مىگويد : « اذا زوّجت » حمل بر فرض متعارف مىشود كه شخص متزوّج معمولًا هم بالغ و هم رشيد است . اكنون به توضيح روايات باب مىپردازيم : - عن ابى جعفر عليه السلام فى حديثٍ قال : « انّ الجارية ليست مثل الغلام . انّ الجارية اذا تزوّجت و دُخل بها و لها تسع سنين ذهب عنها اليتم و دفع اليها مالها و جاز أمرها فى الشراء و البيع و اقيمت عليها الحدود التامّة و اخذت لها و بها . قال : و الغلام لا يجوز أمره فى الشراء و البيع و لا يخرج عن اليتم حتى يبلغ خمس عشرة سنة او يحتلم أو يشعر او يُنبت قبل ذلك » .